بهار نارنج

شهادت امام رضا(علیه السلام)  

امام على بن موسى الرّضا(علیه السلام) در آخر ماه صفر سال 203 هجرى قمرى در سنّ 55 سالگى در طوس بوسیله انگور زهرآلودى که مأمون به آن حضرت خورانید به شهادت رسید.

ابوالصلت گوید: امام رضا(علیه السلام) فرمود: فردا به مجلس این فاجر داخل مى شوم، اگر هنگام بیرون آمدن عبا بر سر نکشیدم با من سخن بگو و اگر عبا بر سر کشیده بودم با من سخن مگو. ابوالصلت گفت: فرداى آن روز امام رضا(علیه السلام) نماز صبح را خواند و لباس پوشید و در محراب نشست و منتظر شد تا اینکه غلامان مأمون به سراغ حضرت آمدند. من در خدمت حضرت بودم که به مجلس تشریف آوردند، مأمون طبقى از میوه هاى رنگارنگ گذاشته بود و خوشه انگورى در دست داشت. مأمون با دیدن حضرت از جا برخاست و پیشانى حضرت را بوسید و بسیار احترام کرد و انگور را به حضرت خورانید. آن مظلوم از جا برخاست. مأمون گفت: پسر عمو کجا مى روى؟ حضرت فرمود: به آنجا که فرستادى. امام عبا را بر سرکشید و به منزل بازگشت و نالان و رنجور بر پشتى تکیه نمود و فرمود: در خانه را ببند. من در حیاط محزون ایستاده بودم، ناگاه جوانى خوش صورت و مشکین موى در میان خانه ظاهر شد، به سوى وى شتافتم و عرض کردم: از کجا وارد شدید؟ درها که بسته بود. فرمود: آن قادرى که مرا در یک لحظه از مدینه به طوس آورد، از درهاى بسته نیز داخل ساخت. پرسیدم: تو کیستى؟ فرمود: من محمد بن على ام و آمده ام که پدر غریب و مظلوم و مسموم خود را ببینم و با وى وداع کنم.

وارد اتاق امام(علیه السلام) شد و امام مسموم از جاى برخاست و فرزند نازنین خود را در آغوش کشید و دست بر گردن وى انداخت و او را به سینه خود چسباند و ابواب علوم اوّلین و آخرین را براى وى بازگو نمود و روح پرفتوح آن امام رئوف به جانب ریاض رضوان پرواز کرد.



امام رضا(علیه السلام) را در قریه سناباد در زمین طوس در خانه حمید بن قحطبه دفن نمودند. پدر بزرگوارشان امام موسى بن جعفر(علیه السلام) و مادر گرامیشان نجمه یا سمانه و همسرشان ام حبیب دختر مأمون بودند.

حضرت در هنگام رحلت یک پسر به نام امام جواد(علیه السلام) داشت که مادرش ام ولد بود نه دختر مأمون.(1)

_____________

1-حوادث الایام، صفحه 75.

آگاهى اصحاب کهف از خواب 309 ساله خود  

در تاریخ آمده که اهل انجیل راه طغیان پیش گرفتند تا این که بت پرستیدند ولى برخى در دین عیسى(علیه السلام) ماندند و به زهد و عبادت مشغول شدند. در آن زمان پادشاهى به نام دقیانوس بود که بت پرست و طاغى بود و از دین عیسى(علیه السلام) منع مى نمود و تابعین آن حضرت را مى کشت تا این که به شهر افسوس رسید که اصحاب کهف در آنجا بودند. وى جائى براى بتهائى که معبود او بودند بنا کرد، و اهل شهر را مجبور به پرستیدن آنها مى کرد. هر کس قبول مى کرد، آزاد مى شد و گرنه کشته مى شد.
شش جوان از بزرگ زادگان از شهر بیرون رفتند و در نمازگاه خود مشغول عبادت شدند، وقتى این خبر به دقیانوس رسید، آنها را احضار کرد و به آنها گفت: به دین من آیید وگرنه کشته مى شوید. یکى از ایشان گفت: ما جز به خدا پرستش نمى کنیم. دقیانوس گفت: چون جوان هستید چند روز به شما مهلت مى دهم تا فکر کنید. دقیانوس از شهر خارج شد و آن شش جوان مقدارى مال از خانه پدر برداشتند و از شهر بیرون رفتند. در راه چوپانى را به همراه سگى دیدند; چون چوپان از حال آنها مطلع شد با آنها همراه شد ولى هر قدر تلاش کردند سگ نرفت و سگ هم به دنبال آنها به راه افتاد. در نزدیکى آن شهر کوهى به نام «اینجلوس» و غارى به نام «رقیم» وجود داشت، آنها در داخل آن غار به عبادت مشغول شدند و سگ در ورودى غار خوابید. یکى از آنها به نام «تملین»(یا تملیخا) به شهر مى رفت و مایحتاج آنها را مى خرید تا زمانى که خبر رسید که دقیانوس بازگشته و در جستجوى آنهاست. جوانان بر خدا توکل کردند و سر به سجده نهادند تااین که خواب برآنها غلبه کرد و مدت 309 سال خوابیدند تا دقیانوس هلاک شد و پادشاهى مؤمن به نام «بناموس» به آن شهر آمد و خداوند آنها را از خواب بیدار نمود. نشستند و بر یکدیگر سلام نمودند و پنداشتند که یک روز یا مقدارى از روز را در خواب بوده اند. تملیخا را براى گرفتن غذا به شهر فرستادند، وى در حالى که زبان آنها را درست نمى فهمید پول زمان دقیانوس را به فروشنده داد. قضیه را به شاه اطلاع دادند، وى پس از تحقیق از حالات آنها مطلع شد و خداوند را براى این که از آیات خود به آنها نشان داده بود شکر نمود.
در مجمع البیان آمده که اصحاب کهف هفت نفر بودند و نامهاى آنها عبارت است از:
مکسلمینا ـ تملیخا ـ مرطولس ـ نینوس ـ سارینونس ـ دربونس ـ کشوطبنونس(چوپان) و نام سگ اصحاب کهف قطمیر بود و رنگش سیاه و سفید بود. غار رقیم نزدیک شهر افسوس که اکنون یا در ازمیر ترکیه یا در نزدیکى پایتخت اردن یعنى شهر عمان مى باشد.(1)
ـــــــــــــــــــ
1- حوادث الایام، صفحه 51.